organic bio ekologia prof. dr hab. Ewa Rembiałkowska - Co to jest żywność ekologiczna? – Ekologia Organic Leaf
InformacjeWiedza

prof. dr hab. Ewa Rembiałkowska – Co to jest żywność ekologiczna?

Image
Autor artykułu:
Ewa Rembiałkowska


Żywność ekologiczna jest przedmiotem rosnącego zainteresowania społeczeństwa polskiego, podobnie jak innych społeczeństw europejskich i światowych. Warto zatem wyjaśnić, czym jest ta żywność i w jaki sposób jest produkowana.


Żywność ekologiczna pochodzi z produkcji ekologicznej, która ma na celu zachowanie dobrego stanu ekosystemów rolniczych przy jednoczesnym wytwarzaniu płodów rolnych o wysokiej wartości odżywczej. Podstawą praktyki rolniczej jest zakaz stosowania syntetycznych nawozów mineralnych oraz syntetycznych środków ochrony roślin (pestycydów), a także genetycznie modyfikowanych organizmów (GMO). Zamiast tego stosuje się wyłącznie naturalne nawozy, takie jak komposty, oborniki, nawozy zielone. Ochrona roślin przed szkodnikami i chorobami opiera się przede wszystkim na profilaktyce – stosuje się prawidłowy płodozmian i zmianowanie polowe oraz właściwe zarzadzanie krajobrazem rolniczym. Jeśli te działania nie wystarczają, rolnicy mogą stosować biologiczne środki ochrony roślin, dopuszczone w rolnictwie ekologicznym. Produkcja zwierzęca wyklucza stosowanie GMO i hormonów oraz ogranicza do minimum używanie antybiotyków. Przetwórstwo ekologiczne ma na celu zachowanie jak największych walorów odżywczych otrzymywanych produktów, dlatego nie stosuje się żadnych syntetycznych dodatków do żywności, a jedynie 82 całkowicie naturalne substancje, służące do poprawy wyglądu, smaku i trwałości produktów.
Należy podkreślić, że łańcuch produkcji ekologicznej jest corocznie dokładnie kontrolowany i certyfikowany przez odpowiednie jednostki, przy czym nie kontroluje się jakości końcowego produktu, lecz metody produkcji polowej, hodowlanej czy przetwórczej. Tylko te gospodarstwa i firmy, które otrzymały certyfikat, mają prawo wprowadzać swoje produkty na rynek jako ekologiczne.

Jak rozpoznać produkty ekologiczne?


Konsumenci powinni wiedzieć, w jaki sposób oznakowane są produkty ekologiczne, aby móc je rozpoznać na półkach sklepów. Prawidłowo przygotowana etykieta produktu ekologicznego powinna koniecznie zawierać:

  • Europejskie logo żywności ekologicznej (unijny eko-liść – zdjęcie poniżej)
  • Oznaczenie jednostki certyfikującej, np. PL – EKO -07
  • Informację dotyczącą pochodzenia składników (np. rolnictwo PL, rolnictwo UE, rolnictwo spoza UE, rolnictwo UE / rolnictwo spoza UE).


Niezależnie na etykiecie każdego produktu muszą się znajdować informacje obligatoryjne dla wszystkich produktów spożywczych w Polsce, czyli nazwa żywności, ilość netto żywności w opakowaniu, kraj lub miejsce pochodzenia, dane producenta (nazwa i adres), wykaz składników z podaniem ich ilości, termin przydatności do spożycia, informacja o wartości odżywczej i zawartość alkoholu powyżej 1,2 %.
Sprawdzanie etykiet produktów powinno być odruchem warunkowym każdego konsumenta. Jednak nie wszystkie produkty są opakowane w taki sposób, aby można je było oznakować. W przypadku sprzedawanych luzem surowców (np. ziemniaków czy pomidorów) czy produktów (np. mąki, kaszy) należy pytać sprzedawców o certyfikat producenta, który dostarcza dany produkt. Jeśli odpowiedź jest niejasna, należy raczej zrezygnować z zakupu.

Walory zdrowotne żywności ekologicznej


Wartość odżywcza żywności ekologicznej jest konsekwencją sposobu jej produkcji. Zgodnie z najnowszymi opracowaniami naukowymi – metaanalizami, pracami przeglądowymi i ekspertyzami – roślinne surowce ekologiczne zawierają czterokrotnie mniej szkodliwych zanieczyszczeń takich jak pozostałości pestycydów, azotany, azotyny i kadm. W surowcach zwierzęcych jest mniej pozostałości antybiotyków oraz w rezultacie mniej bakterii opornych na antybiotyki. W produktach przetworzonych nie ma syntetycznych dodatków do żywności z powodu zakazu ich stosowania. Jednocześnie ekologiczne surowce roślinne w porównaniu do konwencjonalnych zawierają istotnie więcej związków bioaktywnych z grupy polifenoli, które wspierając nasz układ odpornościowy pomagają nam zwalczać wiele chorób i infekcji. W ekologicznych surowcach jest także więcej suchej masy, witamin i związków mineralnych. Szereg badań wskazuje, że smak i zapach surowców ekologicznych jest lepiej oceniany przez konsumentów; dotyczy to zwłaszcza owoców i warzyw oraz mięsa.


Jak wpływa konsumpcja żywności ekologicznej na zdrowie człowieka? To pytanie jest dla nas wszystkich ważne. Dotychczasowe badania naukowe przynoszą już pewne odpowiedzi. Są to badania kohortowe, wskazujące, że dieta oparta w ponad 80 % na żywności ekologicznej wiąże się z mniejszym ryzykiem zachorowania na tzw. syndrom metaboliczny i zaburzenia układu krążenia, przy czym dotyczy to przede wszystkim mężczyzn. Noworodki urodzone przez kobiety żywiące się głównie żywnością ekologiczną rzadziej cierpią na alergie skórne i spodziectwo, a same kobiety – na groźny stan przed rzucawkowy w okresie ciąży.


Najnowsze doniesienia francuskie świadczą także o niższym ryzyku zachorowania na nowotwory ogółem, białaczki i post- menopauzalny nowotwór piersi wśród konsumentów spożywających głównie produkty ekologiczne.


Należy podkreślić, że opisane wyniki – choć bardzo optymistyczne – muszą być potwierdzone w dalszych badaniach kohortowych i interwencyjno- dietetycznych, aby można było potwierdzić zaobserwowane zależności i lepiej zrozumieć ich mechanizmy.

leaf footer - prof. dr hab. Ewa Rembiałkowska - Co to jest żywność ekologiczna?
Europejskie logo żywności ekologicznej

4 komentarze

  • Robert z Gdańska pisze:

    Konkretnie i rzeczowo. Oby jak najwięcej ..
    Edukować trzeba społeczeństwo! Super pozdrawiam

  • Katarzyna K pisze:

    Bardzo przydatne, syntetyczne podsumowanie
    Dzięki

  • Justyna pisze:

    Ja jestem małym rolnikiem, uprawiam warzywa na kompostowniku bez żadnych nawozów i dlatego że nie stosuje żadnych etykiet z zielonym liściem już nie zaliczam się do grona ekologicznych producentów. Bardzo przykre.

    • Agnieszka pisze:

      Justyna, chętnie kupię Twoje produkty żywnościowe. Bardzo proszę o adres. Pozdrawiam

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.