organic bio ekologia Jabłka dawnych i nowych odmian – owoce jesieni – Ekologia Organic Leaf
InformacjeWiedza

Jabłka dawnych i nowych odmian – owoce jesieni

Image
Autor artykułu:
Ewelina Hallmann

Jesień definitywnie kojarzy się nam z tymi pachnącymi, słodkimi owocami. Jabłko symbol zdrowia i witalności, wcale nie grzechu. Bowiem, pomimo iż jabłka są jednymi z najstarszych owoców uprawianych przez człowieka, to jednak biblijna pramatka Ewa wcale nie zerwała z drzewa jabłka…..ale to już zupełnie inna historia. Bardziej skłońmy się w stronę Złotych Jabłek z ogrodu Hesperyd, które to owoce przywracały młodość. Otóż nasze obecne owoce mają niemalże taką moc.

 

Owoce jabłek są bogactwem związków biologicznie czynnych szczególnie tych z grupy polifenoli. W skórce i miąższu znajdują się cenne związki polifenolowe: kwasy fenolowe, flawonoidy, antocyjany. Jabłka posiadają dwie charakterystyczne barwy skórki: zieloną, która zmienia się w żółtą (gdy owoc dojrzeje) oraz czerwony rumieniec.  W zielonej skórce wykrywa się chlorofile, które dla człowieka są związkami oczyszczającymi organizm z toksyn. W żółtej dojrzałej skórce znajdują się ksantofile (luteina i zeksantyna) o silnym działaniu przeciwutleniającym. Czerwony rumieniec to bogactwo antocyjanów (cyjanidyna i jej cukrowe pochodne). Te związki bardzo dobrze wpływają na wzrok, przez relaksowanie nerwu wzrokowego oraz zapobiegają pojawianiu się żylaków i zakrzepów.

 

W miąższu jabłek mamy cenne witaminy: witaminę C (20 mg) oraz pektyny, cukry proste (8-10 g) i kwasy organiczne (0,5-1,5 g). Ważna jest proporcja pomiędzy cukrami a kwasami tworząca charakterystyczny smak jabłek.

 

A teraz kilka słów o przeznaczeniu jabłek. Nikt chyba nie zaprzeczy, że bez tych wspaniałych owoców nie ma szarlotki, kompotów, win, cydru, suszonych chipsów, czy deserowych kompotów jednak czy wszystkie odmiany nadają się do wszystkiego?? Raczej nie i to też już wiedzieli nasi dziadkowie sadząc w domowych sadach po kilka drzew różnych odmian jabłoni o wyciągniętym w czasie okresie owocowania. jedna odmiana się kończyła, w owocowanie i dojrzewanie wchodziła następna. Taki zabieg pozwalał na cieszenie się smakiem jabłek nawet przez długie zimowe miesiące.

 

Obecnie hodowla odmian kieruje się przede wszystkim w wyprowadzeniu odmian deserowych i z wysoką opornością na choroby (parch jabłoni i mączniak jabłoni). Jednak smakowo wiele współczesnych i nowych odmian jest do siebie podobna. Dlatego bardzo ważne jest zachowanie dziedzictwa historycznego dawnych odmian jabłoni. Jakie jest kryterium podziału?

 

Odmiany wyhodowane przed II wojną światową określamy jako odmiany dawne, zaś te późniejsze to już odmiany nowe. Bardzo często z łezką w oku wspominamy takie odmiany jak:

Koksa pomarańczowa, Oliwka inflancka zwana potocznie Papierówką, Szarą czy Złotą Rentę. Jednak grupa odmian dawnych jest znacznie większa, a przeznaczenie, smak i zapach owoców tych odmian wprawiał w osłupienie. Ręka do góry kto zna takie odmiany jak: Bielasy, Kandil Sinap zwany inaczej Kępką czubajką, Truskawkowe Wilkenersa, Pepinę Parkera czy odmianę Adam Mickiewicz lub Winter banane (Zmiowy banan).

 

Na szczęście są pasjonaci (prywatni właściciele sadów) oraz Instytuty naukowe, czy Fundacje, które mają na celu ochronę bioróżnorodności i ochronę dziedzictwa genetycznego rodzaju Malus. Już od pewnego czasu na bazarach i rynkach owocowych można odnaleźć przywrócone ponownie do upraw Malinową oberlancką (zwaną potocznie Mialnówką), Antonówkę śmietankową czy półtorafuntową czy Królową Renet. I to jest bardzo dobra wiadomość, bowiem i smak i wartość tych jabłek bywa zdecydowanie lepsza niż nowe odmiany z których ponad połowa pochodzi od Golden Delicious. Oczywiście z jednej strony jest to dobre, bo uzyskuje się jabłka o wyrównanym pokroju i zunifikowanym smaku. Jednak nie jest to korzystne z punktu zachowania bioróżnorodności oraz zastosowania poszczególnych odmian do celów deserowych, przetwórczych i kulinarnych.

 

andrii podilnyk 773704 unsplash 1024x683 - Jabłka dawnych i nowych odmian – owoce jesieni anshu a 1051925 unsplash 1024x684 - Jabłka dawnych i nowych odmian – owoce jesieni marissa price 450219 unsplash 1024x683 - Jabłka dawnych i nowych odmian – owoce jesieni

 


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.